?

Boete rood licht

bp4.jpg
Het gebeurt haast iedereen weleens: door rood licht rijden (feitcode R602). Er zijn tal van redenen te bedenken waarom iemand door rood rijdt: een haastige bui, onoplettendheid of pure noodzaak. Wat de reden ook is, als de boete uiteindelijk op de deurmat valt is de eerst reactie natuurlijk: balen! Dat is ook niet meer dan logisch, want de boete bedraagt anno 2017 liefst € 230,- (door rood rijden met een auto of motor). Daar komt dan ook nog eens een relatief groot bedrag van maar liefst €9,- aan administratiekosten bij. De overheidskas is dus weer ruimschoots gespekt met geld afkomstig uit uw broekzak.

Naar onze ervaring denkt men vaak: ik baal, maar ik betaal. Er is immers toch niets aan de boete te doen, althans dat denkt men. Er kleeft niet zelden een gebrek aan de boete waardoor deze kan worden vernietigd door Verkeersboete.nl. Dien dus om te beginnen altijd uw boete in op onze website. Na het indienen van de boete beginnen wij met wat wij zelf noemen ‘het vernietigingsproces’. Dit is het proces waarbij we proberen de boete te laten vernietigen. In deze blog geven we informatie over de belangrijkste zaken ten aanzien van ‘rijden door rood licht’.

Verkeerslichten
Wat verkeerslichten precies zijn, is nader omschreven in het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 (RVV 1990). Nagenoeg alle verkeersregels en verkeerstekens staan in dit reglement. Daarom noemt Verkeersboete.nl dit reglement ook wel de Verkeersbijbel. In het reglement staat dat er verschillende soorten verkeerslichten zijn, waaronder:

• Driekleurige verkeerslichten
• Tweekleurige verkeerslichten
• Tram/buslichten
• Overweglichten
• Bruglichten
• Rijstrooklichten
• Voetgangerslichten
• Geel knipperlicht

Het meest bekende verkeerslicht is het zogenoemde driekleurig verkeerslicht. Dit verkeerslicht staat bijna bij ieder (druk) kruispunt. Bij nagenoeg alle boetes voor roodlichtgedragingen gaat het dan ook om het driekleurig verkeerslicht. De drie kleuren van het verkeerslicht hebben volgens artikel 68 van het RVV 1990 alle drie een andere betekenis:

• groen licht: doorrijden;
• rood licht: stoppen;
• geel licht: stoppen, maar als het verkeerslicht zo dicht is genaderd dat stoppen redelijkerwijs niet meer mogelijk is mag de bestuurder doorrijden.

De regel bij geel licht is niet helemaal duidelijk, want de vraag blijft natuurlijk wanneer de bestuurder precies mag doorrijden. Hierover kan daarom discussie ontstaan. Uit de rechtspraak volgt dat van een bestuurder mag worden verwacht dat hij zelf een inschatting maakt of in een bepaald geval nog op een verantwoorde wijze kan worden gestopt.1 Daarbij dient betrokken te worden de snelheid waarmee gereden wordt en de afstand tot het verkeerslicht. De duur dat het verkeerslicht op geel staat speelt bij die afweging geen rol. In de praktijk blijkt dat de rechter erg streng is. Het moet bijna onmogelijk zijn om te stoppen.2

Door rood licht rijden
Wat is door rood licht rijden precies? Artikel 79 van het RVV 1990 schrijft voor dat bij een verplichting tot stoppen – wat dus het geval is bij rood licht – de bestuurder voor een voor hem bestemde stopstreep moet stoppen. Als komt vast te staan dat het voertuig niet is gestopt voor de stopstreep, dan wordt geacht dat niet is gestopt voor rood licht en is er dus door rood gereden.3

Het kan ook voorkomen dat het verkeerslicht pas op rood springt als de stopstreep al is gepasseerd. Hierover heeft de rechter meerdere keren gezegd dat het voorbij rijden van de stopstreep nog niet betekent dat de verplichting om te stoppen voor rood licht vervalt.4 De bestuurder heeft dus nog steeds de plicht om te stoppen.

Betrapt: wanneer is de gedraging verricht?
Uit vaste rechtspraak blijkt dat de ambtsedige verklaring van de verbalisant in principe voldoende is voor de vaststelling dat de gedraging is verricht. Een ambtsedige verklaring is dus volgens de rechter erg belangrijk. Een ambtsedige verklaring is opgenomen in het zaakoverzicht van de boete. In het zaakoverzicht staat informatie over de boete. Dit kan worden opgevraagd en dit is dan ook één van de eerste dingen die Verkeersboete.nl voor u doet als u de boete aanmeldt. Nadat het zaakoverzicht is opgevraagd kan de ambtsedige verklaring vervolgens worden bestudeerd. In de ambtsedige verklaring kan bijvoorbeeld staan dat: ‘door middel van twee foto’s van roodlichtapparatuur de overtreding fotografisch werd vastgelegd’;5 of ‘ik had direct zicht op het verkeerslicht en zag dat deze ongeveer 2 seconden op rood stond op het moment dat betrokkene dit licht negeerde en zijn weg vervolgde.’6

Er zijn grof gezegd twee verschillende manieren waarop de roodlichtgedraging kan komen vast te staan. Dit kan door middel van meetmiddelen óf een visuele waarneming van een verbalisant.

Meetmiddelen
Bij meetmiddelen kan gedacht worden aan de welbekende flitspaal. Anders dan bij snelheidscontroles, is voor meetmiddelen die worden gebruikt voor het constateren van roodlichtgedragingen niet een verklaring van een onderzoek, afgegeven door het Nederlands Meetinstituut NMi (een NMi-verklaring) vereist.7 Een verklaring van een onderzoek is een verklaring waaruit blijkt dat het meetmiddel voor een bepaald doel – zoals het detecteren van snelheid – is geijkt en gekeurd.

Vaak is het zo dat flitspalen tevens gebruikt worden als snelheidsmeter. In dat geval kunnen dus zowel snelheidsovertredingen als roodlichtgedragingen worden geconstateerd. Dat met de betreffende meetapparatuur snelheidsovertredingen kunnen worden geconstateerd, maakt niet dat deze apparatuur ongeschikt zou zijn om roodlichtgedragingen te constateren.

Overigens wordt in de volksmond nog steeds gesproken van ‘flitspalen’, maar tegenwoordig worden de foto’s meestal digitaal gemaakt. Dit betekent dat u de flits niet meer ziet. Geen flits, betekent vandaag de dag dus niet dat u niet op een boete hoeft te rekenen. Maar hoe werkt dit dan precies?

De apparatuur wordt bij rood licht geactiveerd door twee achter elkaar liggende lussen in het wegdek of radardetectie wanneer een voertuig de stopstreep passeert. Er worden dan twee foto's gemaakt, circa één seconde na elkaar. De film waarop die foto's staan kunnen vervolgens door een opsporingsambtenaar worden bekeken op een monitor van beeldschermformaat. Daarbij kan voor een beter beeld worden ingezoomd op delen van de foto, bijvoorbeeld op de kentekenplaat van een voertuig. In de praktijk gebeurt dit echter zelden en is de boeteoplegging een geautomatiseerd proces. Een soort lopendebandwerk.

Visuele waarneming
Naast waarneming door het gebruik van meetmiddelen kan de roodlichtgedraging ook visueel worden waargenomen door een verbalisant. Dit betekent niets meer dan dat een politieagent de bestuurder de gedraging ziet begaan. Op deze manier staat de gedraging dan vast.

Voor het opleggen van een sanctie voor een roodlichtgedraging is het geen eis dat een verbalisant rechtstreeks zicht heeft op het verkeerslicht dat voor de betrokkene geldt. Wel moet de verklaring van verbalisant, de conclusie kunnen rechtvaardigen dat de betrokkene het rode verkeerslicht heeft genegeerd.8 De verbalisant zal moeten vaststellen dat het verkeerlicht op rood stond. De verbalisant zal daarnaast ook moeten vermelden hoe hij dat heeft vastgesteld, bijvoorbeeld door direct na de waarneming ter plaatse te controleren hoe de lichten zijn afgesteld of door te vermelden wat daarover uit de technische gegevens van de betreffende verkeersregelinstallatie blijkt.

Overigens is het zo dat als de verbalisant een reële mogelijkheid heeft om een bestuurder staande te houden, hij dit ook moet doen.9 Als achteraf blijkt dat de verbalisant ten onrechte een boete heeft opgelegd zonder staande houding, dan kan de boete worden vernietigd. Met andere woorden, de verbalisant moet staande houden, tenzij het écht niet anders kan.

Escape: de boete vernietigen
Zoals hiervoor beschreven biedt de ambtsedige verklaring van de verbalisant in principe een voldoende grondslag voor de vaststelling dat de gedraging is verricht. Maar dat is anders indien er specifieke feiten en omstandigheden kunnen worden aangevoerd, die aanleiding geven te twijfelen aan de juistheid van één of meer onderdelen van de ambtsedige verklaring dan wel indien uit het dossier zulke feiten en omstandigheden blijken.

Het voorgaande klinkt vrij ingewikkeld, maar eigenlijk komt het erop neer dat een boete voor vernietiging in aanmerking komt, indien voldoende twijfel bestaat over de juistheid van de verklaring van de verbalisant. Dit laat veel ruimte over. Bij redenen waarom een boete voor een roodlichtgedraging moet worden vernietigd kan bijvoorbeeld worden gedacht aan:

• De (technische) betrouwbaarheid van de meetmiddelen;
• De slechte kwaliteit van bewijsmateriaal;
• De onbevoegdheid van de verbalisant;
• Gebreken in het zaakoverzicht (de ambtsedige verklaring).

Naast deze redenen zijn er nog tal van andere redenen die een mogelijke oplossing kunnen bieden voor het laten vernietigen van uw boete.

Afsluiting
De regelgeving is duidelijk. In praktijk blijkt dat de rechter streng is bij geel licht en het voor betrokkene bijna onmogelijk moet zijn om te stoppen. De rechter kent ook belangrijke waarde toe aan de ambtsedige verklaring. Dit neemt niet weg dat er alsnog een hoop aan redenen zijn waarom een boete moet worden vernietigd.

Deze blog is geschreven door de juristen van Verkeersboete.nl (N.G.A. Voorbach). Geschreven op 24 juli 2017 en geactualiseerd op 31 juli 2017.

1 Hof Arnhem-Leeuwarden 4 mei 2017, ECLI:NL:GHARL:2017:4001.
2 Hof Arnhem-Leeuwarden 20 april 2016, ECLI:NL:GHARL:2016:3148.
3 Hoge Raad 7 juni 1994, DD 1994, 381.
4 Hof Arnhem-Leeuwarden 6 juni 2017, ECLI:NL:GHARL:2017:4752.
5 Hof Arnhem-Leeuwarden 20 april 2016, ECLI:NL:GHARL:2016:3148.
6 Hof Arnhem-Leeuwarden 30 november 2015, ECLI:NL:GHARL:2015:9033.
7 Hof Arnhem-Leeuwarden 15 mei 2017, ECLI:NL:GHARL:2017:4021.
8 Hof Arnhem-Leeuwarden 13 juni 2016, ECLI:NL:GHARL:2016:4941.
9 Hof Arnhem-Leeuwarden 25 september 2015, ECLI:NL:GHARL:2015:7224.